Perşembe , Kasım 26 2020

Ameller İmandan Bir Cüz müdür?

Bu soruya cevap verebilmemiz için önce imanın ne olduğunu anlamamız gerekmektedir.

İman Nedir?

İmanın ne olduğu hakkında birçok görüş nakledilmektedir. Fakat ehli sünnet arasında en yaygın olanları ifade etmekle iktifa edeceğiz. Şemsü’l-eimme es-Serahsi ve Fahru’l-İslam el-Pezdevi’ ye göre iman: Peygamberin Allah Teala tarafından getirdiklerini kalp ile tasdik edip tasdiki de dil ile ikrar etmektir.[1]İmam Şafii, İmam Malik, İmam Evzaî ve İmam Ahmed bin Hanbel’e göre iman: kalp ile marifet, dil ile ikrar, erkan ile amelden mürekkeptir.[2]İmam Maturidi’ye göre iman: kalp ile tasdikten ibarettir.Dil ile ikrar ise kişinin kendisi üzerine İslami ahkamın terettübü için gereklidir. Bu görüş İmamı Azam ve İmamı Eşari’den de nakledilmiştir.[3]Muhakkak cumhurunda görüşü budur.[4]

İman hakkında varit olan rivayetleri naklettikten sonra şimdi de amellerin imandan bir cüz olup olmadığını inceleyelim.Mutezile mezhebine göre ameller imanın hakikatinden bir cüzdür. Bu durumda kişi birtakım ameller yani büyük günahlar ile imandan çıkacaktır. Ehli Sünnet ise amellerin imandan bir cüz olduğunda ihtilaf etmiş olsada amellerin imandan çıkartmayacağı hususunda ittifak halindedir. Amellerin imandan bir cüz olduğunu söyleyen selef ulemadan hiçbiri kebair ehlini tekfir etmemiştir.[5]

Amellerin İmandan Bir Cüz Olduğunu Belirten Rivayetleri Nasıl Anlamalıyız?

“الإِيمَانُ عَقْدٌ بِالْقَلْبِ، وَإِقْرَارٌ بِاللِّسَانِ، وَعَمَلٌ بِالأَرْكَانِ”(İman kalp ile tasdik dil ile ikrar ve azalar ile amel etmektir)

Bu ve benzeri hadisi şerifler ise (ki bu hadisin mevzuu olduğu dahi iddia edilmiştir)[6] ehli sünnet ulema tarafından şöyle tevil edilmiştir:

İmanın bir ebedi cehennem azabından kurtaran tasdik manasında kullanımı birde azabın her türlüsünden kurtaran isyanın mukabili amel ile beraber mevcut olan kâmil iman manasında kullanımı sabittir ki bu tarz hadislerde Allah Resulü (a.s.) kâmil iman manasını murat etmiştir.[7]Selef ulema ameli imanın hakikatinden bir rükün olarak addetmeyip kâmil imanın bir rüknü olarak algılamış ve ameli terk etmenin kişiyi imanın hakikatindençıkarmayacağını söylemişlerdir. İmam Şafinin de takip ettiği yol budur.[8]


[1] İmam Taftazani,“Şerhu’lAkaid”, Mektebetü’l Büşra s.304

[2] Ebu’l Mu’in en-Nesefi “Tebsıratü’lEdille”, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, II /404.

[3] Ebu’l Mu’in en-Nesefi “Tebsıratü’l Edille” II /406.

[4] İmam Taftazani“Şerhu’lAkaid” Mektebetü’l Büşra s.304

[5] Allame Ferhari “Nibras” Daru’l-yasin, s.543.

[6] elMakdisi “Elfevaidü’l-mevzua fil ehadisi’l-mevzua” Daru’l Verak s.95, no:60.

[7] Ferhari “Nibras” s.543.

[8]İmam Taftazani “Şerhü’lAkaid” Mektebetü’l-büşra s.307-308.

Hakkında İsmet Öztürk

Ayrıca Bakınız

Kötülük Problemi

Neden Kötülükler ve Felaketler Var? Allah Kötülüğe Neden İzin Veriyor ? Mevlâ’nın kudreti sonsuz ve …

Bir cevap yazın