Çarşamba , Kasım 25 2020

Kur’an 6.666 Ayet midir?

Kur’an-ı Kerim’de kaç âyet vardır? Sorusuna herkes 6.666 rakamını verir. Fakat bu sayı mevcut mushaftaki âyetlerin sayısının toplamı ile çelişir. İşte kısaca cevabı;

Âyetlerin sûre içerisinde sıralanışının kendi içinde bir hikmetinin olduğu muhakkaktır. Âyetlerin tertibi vahye dayalıdır. Bu hususta rey ve ictihad söz konusu değildir. Tertib sahibi Allah’tır.

Âyetlerin Kur’an’daki sıralanışı Hz. Peygamber’in emriyle gerçekleşmiştir.[1]

Peygambere vahiy geldiğinde, “bu âyeti filan sûrenin filan yerine koyunuz”[2] anlamında vahiy kâtiplerine emretmiş ve bu şekilde düzenlenmiştir.

Örneğin; “Allah’a döndürüleceğiniz günden sakının… ” [3] âyeti ile ilgili şu rivâyet nakledilmiştir: “Bu âyet vahyedilen en son âyetti. Cebrail as gelerek Bakara Sûresindeki 280. âyetin sonrasına yerleştirilmesini söyledi”[4]

İşte Kur’an,vahye dayalı bir şekilde sıralanmış ve iki kapak arasında tek bir harf farkı olmaksızın düzenlenmiştir. Ayet sayılarının farklılık göstermesi Ayetin bizatihi kendisinde değil blakis duraklamaların farklılığıyladır.

Örneğin; Bakara suresi 282. Ayet 1.400 yıldır değişmedi değişmez.Sadece bu bir sayfalık Kur’an’ı bazı rivayetler sonucunda 1 ayet sayanlar olmuş.Bazılarıda ortasındaki duraklardan birini ayet başı sayarak bu sayfayı 2 yet saymıştır.Yani sayı farklılığı duraklardan dolay meydana gelmiştir. Bakara suresi 255,257 / Maide suresi 15, Kehf suresi 22, Taha suresi 40. Ayet… vb daha bir çok ayet, duraklarının yerlerinin farklı olması sebebiyle 2 ayet olarak hesaplamıştır.[5]

Bazı sûrelerin başında, “Yâ-sîn, Hâ-Mîm, Elif-Lâm-Mîm-Râ, TâHâ ” gibi “hurûf-u mukattaa” denilen harfler, bir kısım bilginlerce, müstakil birer âyet kabul edilmiş, diğer bir kısım bilginler ise bu gibi harfleri, başında bulunduğu sûrenin ilk âyetinin bir parçası saymışlardır.[6]

A- Sahabi’lerden nakille âyet sayıları:
1- Hz.Ali’ye göre sayı / Kufeliler: 6236.
2- Übey b. Ka’b’a göre: 6210.
3- Ibn Abbas’a göre: 6216/6616
4- İbn Mes’ud’a göre: 6218 dir.


B- Tabiinden nakledilen âyet sayıları
1- İbn Cübeyr ; 6216
2- Ata’ya göre: 6177.
3- Humeyd’e göre: 6212.
4- Raşid’e göre: 6204 dir..[7]

Bir İhtimal daha var! 6.666

Bu sayı âyetlerin sûre içerisindeki sıra sayısını değil de bir çeşit konu sayımını ifade etmek için kullanılmıştır.6.666 sayısını nakledenler, bu sayının nasıl elde edildiğini şu sayılarla izah etmişlerdir.

Şeyhulislam İbn-i Kemal’e “nisbet” edilen bir manzumesinde şöyle der:

Bilmek istersen eğer sen aded-i âyâtı

Cümlesi altı bin ü altı yüz altmış altı.

Binidir vad beyanında anın, bini vaid

Binidir emr-i ibadet, bini nehy ü tehdid,

Bini emsâl ü iberdir, bini ahbar u kasas

Beşyüz âyâtı helal ile harama muhtass.

Buldu yüz âyeti tesbih u duada çü rüsuh,

Altmış altısı dahi âyet-i nasihu mensuh.[8]

Hemen herkesin 6666 olarak bilmesi, bu sayının akılda kalıcı olmasından ve öğrenme kolaylığı sağlamasındandır. Yoksa ‘’6236 âyet var’’ diyen Kufeli âlimlerin Kur’ân’ıyla; “6666 âyet var” diyenlerin Kur’ân’ı arasında hiçbir fark yoktur.

SONUÇ OLARAK;

Hz. Ali’den rivâyet edilen 6.236 âyet sayısı dünyanın dört bir yanında tatbik edilerek bütün Müslümanlarca kabul edilmiş ve üzerinde birlik sağlanmıştır. Buna göre daha sonra ki kaynaklarda nakledilen 6.666 sayısı anlamını kaybetmiştir.Akılda kalıcı olsub diye yapılan taksim; Örneğin Kur’an’da ahkâma dair âyetlerin sayısına, bu rakamı zikredenlerin yaptığı taksimat 500 , ibret bildiren âyetlerin sayısı 1.000, tesbih ve dua bildiren âyetlerin sayısı 100 v.s. gibi genel toplamı ifade eden sayılar verilebilir.
Buna göre bu gün elimizdeki Mushaflarda ki âyet sayısını ifade
eden 6.236 sayısı, en sağlam rivayettir ve Kur’andaki âyet sayısı denildiğinde akla gelen sayı olarak kabul edilmelidir.

6.666 sayısı doğru bir kullanım değildir. 6.236 kullanımı doğru bir kullanımdır.Mushaflarınızı açıp sayabilirsiniz…

[1] Suyûtî, Celâleddin, el-İtkân fî ‘ulûmi’l-Kur’an, Beyrut ty.I/83

[2] Tirmizi, Tefsirü’l-Kur’ân, / 3086

[3] Bakara Suresi / 281

[4] Suyûtî, İtkân, I,80-83.

[5] Dânî, el-Beyân fî addi âyi’l-Kur’an, vrk, 91-b.

[6] Zerkeşî, el-Burhân, I, 171.

[7] Burhânüddîn Ca’berî, Hüsnü’l-meded, vrk, 4-a.

[8] Ömer Nasuhi Bilmen, Tabakatü’l-Müfessirin, Ravza,1/11

[9] Ebu Amr Osman ed-Dânî (444)’nin el-Beyân fî addi âyi’l-Kur’an adlı eseri ile, bu eser kaynak alınarak biraz daha muhtasar olarak telif edilmiş olan Ebû Muhammed Burhaneddin İbrahim el-Ca’berî (732)’nin, Hüsnü’l-meded fî ma’rifeti fenni’l-aded adlı eserine detaylı bakılabilir.

®Mikail Yetkin

Hakkında Mikail Yetkin

Bir cevap yazın